Zakończenie działalności przez likwidację dotyczy wszystkich rodzajów spółek, zarówno kapitałowych, jak i osobowych. Powodów likwidacji jest w zasadzie tyle, ile jest spółek, ponieważ każde zakończenie działalności ma swoją większą lub mniejszą specyfikę. Czasami mogą to być przyczyny osobiste (np. odejście właścicieli na emeryturę), przeważają jednak przyczyny ekonomiczne (mała rentowność, zmiana warunków rynkowych, brak satysfakcjonującej płynności finansowej), zmiana przepisów dotycząca możliwości prowadzenia działalności (np. konieczność posiadania zezwoleń i koncesji), zbyt duża konkurencja, upływ czasu, na jaki została powołana spółka, zrealizowanie celu działalności spółki i wiele innych.

Likwidacja spółki z powodu trudności ekonomicznych w znacznej części jest przeprowadzana w ramach postępowania upadłościowego, które do końca 2015 r. było zawarte w ustawie - Prawo upadłościowe i naprawcze. Co do kwestii upadłościowych ustawa ta od 1 stycznia 2016 r. została zastąpiona ustawą - Prawo upadłościowe (kwestie układów, sanacji i innych zagadnień restrukturyzacyjnych od 1 stycznia 2016 r. reguluje ustawa - Prawo restrukturyzacyjne). Podstawowymi przesłankami ogłoszenia upadłości są: niewykonywanie wymagalnych zobowiązań oraz sytuacja, gdy zobowiązania przekroczą wartość majątku. Wystarczy spełnienie jednej z tych przesłanek.

UWAGA

Postępowanie upadłościowe wyklucza stosowanie procedury likwidacji zawartej w Kodeksie spółek handlowych (k.s.h.). Nie prowadzi się również postępowania likwidacyjnego w przypadku połączenia, podziału lub przekształcenia spółki.

Z prawnego punktu widzenia likwidacja spółki z o.o. stanowi proces polegający na stopniowym wygaszaniu bieżących interesów spółki, ściągnięciu wierzytelności, wypełnieniu zobowiązań i upłynnieniu majątku. Czas konieczny do zakończenia tych czynności nie został ograniczony i zależy od indywidualnych zdarzeń. W praktyce występują sytuacje, w których likwidacja działalności trwa od kilku miesięcy do kilku lat. Warto zaznaczyć, że rozwiązanie spółki jest to ostatni etap likwidacji, przejawiający się w ustaniu działalności i wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS).

W Kodeksie spółek handlowych problematyka likwidacji spółki z o.o. została ujęta w art. 270-290. Kodeks ten reguluje także likwidację pozostałych rodzajów spółek kapitałowych i osobowych.

Etap 1 - Podjęcie uchwały o likwidacji

Likwidacja działalności spółki z o.o. następuje w chwili podjęcia przez wspólników stosownej uchwały. Poza przykładami wskazanymi na początku opracowania, które mogą stanowić przyczyny podjęcia przez wspólników takiej uchwały, należy pamiętać o formalnych przypadkach, w których Kodeks spółek handlowych bezwzględnie nakazuje rozwiązanie spółki. W spółkach kapitałowych takimi przyczynami są m.in.: przeniesienie siedziby spółki za granicę, przyczyny przewidziane w umowie spółki i ogłoszenie upadłości spółki. Rozwiązanie spółki może orzec również sąd.

Likwidację przeprowadzają likwidatorzy, którymi - w przypadku niepodjęcia w tym zakresie odrębnych postanowień - są dotychczasowi członkowie zarządu. Może jednak dojść do sytuacji, w której właściciele lub sąd w drodze uchwały powierzą likwidację specjalnie wyznaczonej w tym celu osobie lub organowi.

UWAGA

Likwidatorzy odpowiadają między innymi za zawinioną szkodę wyrządzoną swoim działaniem lub zaniechaniem. W trakcie likwidacji jedynie likwidator jest uprawniony do reprezentowania spółki na zewnątrz. Otwarcie likwidacji powoduje wygaśnięcie prokury. W okresie likwidacji nie może być ona także ustanawiana.

Likwidacja rozpoczyna się w większości przypadków w momencie podjęcia uchwały wspólników w sprawie likwidacji. Ze względu na to zalecane jest podjęcie takich uchwał na ostatni dzień danego miesiąca, co znacznie ułatwia prowadzenie likwidacji (w szczególności uprości przeprowadzenie inwentaryzacji oraz rozliczenie miesiąca, w którym przypada rozpoczęcie likwidacji - nie będzie np. konieczności proporcjonalnego podziału kosztów i przychodów w oparciu o liczbę dni przypadających na okres przed uchwałą o likwidacji i po tej uchwale). Należy pamiętać, że rozpoczęcie likwidacji może wynikać również z orzeczenia sądu o rozwiązaniu spółki (np. w sytuacji gdy wypełnienie celów spółki stało się niewykonalne czy w sytuacji gdy umowa spółki jest sprzeczna z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa).

Etap 2 - Zgłoszenie likwidacji do KRS

Po podjęciu uchwały o likwidacji likwidator ma obowiązek zgłoszenia faktu likwidacji oraz danych likwidatorów wraz z podaniem sposobu reprezentowania spółki w sądzie rejestrowym. Spółka z o.o. na końcu swojej nazwy ma obowiązek dodać oznaczenie "w likwidacji" (zmianę należy zgłosić do KRS). Jeśli zmiany dotyczą danych uzupełniających (np. wykazu rachunków bankowych czy miejsca przechowywania dokumentacji, o których mowa w ustawie o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników - art. 5 ust. 2b), to należy zgłosić je do urzędu skarbowego w terminie siedmiu dni od dokonania zmiany, na druku NIP-8. Nie ma natomiast obowiązku przekazywania informacji na temat tych zmian do ZUS. Informacje te są generowane i przekazywane do ZUS automatycznie na podstawie zgłoszeń do KRS oraz NIP-8. Dokumenty te to w szczególności: ZUS ZPA - Zgłoszenie/zmiana danych płatnika składek, ZUS ZBA - Informacja o numerach rachunków bankowych płatnika składek, ZUS ZIPA - Zgłoszenie zmiany danych identyfikacyjnych płatnika składek.

UWAGA

W okresie likwidacji nie można, nawet częściowo, wypłacać wspólnikom zysków ani dokonywać podziału majątku spółki przed spłaceniem wszystkich zobowiązań. W okresie likwidacji dopłaty mogą być uchwalane tylko za zgodą wszystkich wspólników.

Likwidatorzy powinni ogłosić o rozwiązaniu spółki i otwarciu likwidacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym (MSiG), wzywając wierzycieli do zgłaszania wierzytelności w terminie trzech miesięcy od dnia tego ogłoszenia. Natomiast sam podział między wspólników majątku pozostałego po zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wierzycieli nie może nastąpić przed upływem sześciu miesięcy od daty ogłoszenia o otwarciu likwidacji i wezwania wierzycieli do zgłaszania wierzytelności.

Full access available for logged users only. Log in or select the best subscription option here..

Log in Order a subscription

Source: Biuletyn Głównego Księgowego no. 5/2019

Also check

On-line only no. 27/2019

Jak długo trwa mandat lub kadencja członka zarządu spółki z o.o.

W spółkach z o.o. często dochodzi do sporów w przypadku, gdy kadencja członka zarządu nie jest dostatecznie wyraźnie określona. Wiele z tych sporów kończy się dopiero w sądzie, co z perspektywy spółki i efektywnego zarządzania nie jest sytuacją pożądaną. W opracowaniu zwracamy uwagę na to jakie zapisy powinny być umieszczone w umowie spółki z o.o. tak, aby było jasne na jak długo został powołany członek zarządu, czyli w jakim terminie może on realnie reprezentować spółkę. Niepewność w tym zakresie może spowodować negatywne skutki nie tylko dla samej spółki, ale też dla jej kontrahentów.

Read more
On-line only no. 27/2019

Odpowiedzialność za rachunkowość, gdy prowadzenie ksiąg rachunkowych powierzono biuru rachunkowemu

Temat odpowiedzialności za prowadzenie rachunkowości nie należy do prostych i budzi wiele wątpliwości. Wątpliwości narastają, gdy odpowiedzialność za rachunkowość jednostki jest „rozproszona” tj. gdy firma zdecyduje się przekazać prowadzenie ksiąg rachunkowych biuru rachunkowemu. Już na wstępie należy jednak podkreślić, że to zawsze kierownik jednostki ponosi odpowiedzialność za wykonywanie obowiązków w zakresie rachunkowości. Jest tak nawet wtedy, gdy określone obowiązki w tym zakresie zostaną powierzone osobie trzeciej (biuru rachunkowemu). Zmienia się w tym przypadku jedynie podstawa tej odpowiedzialności z bezpośredniej na odpowiedzialność z tytułu nadzoru. Powierzenie prowadzenia ksiąg rachunkowych biuru rachunkowemu nie oznacza przy tym, że biuro nie ponosi żadnej odpowiedzialności za świadczone usługi w zakresie rachunkowości.

Read more
On-line only no. 26/2019

Ujemny kapitał jednostki

Kapitał (fundusz) własny jednostki stanowi wartościowo aktywa jednostki pomniejszone o zobowiązania. Mogą wystąpić zatem dwie sytuacje: dodatni kapitał - jeśli wartość aktywów przewyższa wartość zobowiązań oraz ujemny kapitał - jeśli wartość zobowiązań przewyższa wartość aktywów. Ujemny kapitał własny jednostki wskazuje na zagrożenie kontynuacji działalności jednostki. W takiej sytuacji jednostki mogą podjąć decyzję o kontynuowaniu działalności, tj. podjąć działania restrukturyzacyjne i sporządzać sprawozdanie jak jednostki kontynuujące działalność, bądź rozpocząć proces likwidacji lub upadłości, co spowoduje, że jednostka będzie zobowiązana sporządzić sprawozdanie przy braku kontynuacji działalności.

Read more

Current issue

Go to

Partners

Advertisement