Wokół dotacji unijnych narosło już wiele mitów, legend i nieporozumień. Przede wszystkim „dotacje są dla wszystkich, ale nie dla każdego”. Nie pamiętam już kiedy po raz pierwszy i z czyich ust usłyszałem to zdanie, ale bardzo mi się spodobało, bo uważam że w prostych słowach idealnie oddaje sens całego mechanizmu redystrybucji środków unijnych.

Po pierwsze z dotacji korzystamy wszyscy (a ściślej: mamy możliwość korzystania) na przykład jeżdżąc po drogach, których budowa czy remont był współfinansowany ze środków europejskich czy korzystając z usług medycznych świadczonych na sprzęcie zakupionym z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Jednak tak naprawdę nie dla każdego, bo przecież nie każdy jeździ akurat po TYCH drogach czy korzysta z TYCH placówek.

Po drugie już bardziej w ujęciu „mikro” – potencjalnie każdy ma możliwość skorzystania z dotacji przez uczestnictwo w szkoleniach finansowanych z EFSu, czy może złożyć wniosek o dofinansowanie na otworzenie czy rozwój działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że każdy się kwalifikuje, a jeśli nawet – to że dostanie dotację. Dotacje są rozdzielane w ramach konkursów, w których najczęściej dostępna alokacja w odniesieniu do sumy złożonych wniosków jest kilku- czy kilkunastokrotnie przekraczana. Szansę na dotację mają ci, którzy najlepiej wpiszą się w kryteria wyboru projektów, określone przez instytucje organizujące dany konkurs lub SzOOP (Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych) danego Programu Operacyjnego. W uproszczeniu: im projekt bardziej jest innowacyjny, a przedsiębiorca bardziej elastyczny, tym lepiej może dopasować się do wymogów konkursu, a przez to maksymalizować szanse na uzyskanie dofinansowania.

Wreszcie po trzecie, dotacja nie każdemu może się opłacać. Wynika to z dwóch rzeczy: pozyskanie dotacji wiąże się z: 1) kosztami, 2) obowiązkami. Koszty pozyskania dotacji to zarówno koszty ewentualnego doradztwa przy pozyskaniu dofinansowania (jeśli wnioskodawca korzysta z pomocy profesjonalnej firmy doradczej) – opłaty za przygotowanie, opłaty za sukces i opłaty za rozliczenie projektu, ale też dodatkowe koszty, których by nie było, gdyby projekt nie był współfinansowany z UE (np. dodatkowe analizy, ekspertyzy, opinie o innowacyjności czy promesy bankowe wymagane często już na etapie wnioskowania). Poza tym dotacje często nakładają obowiązek zakupu nowych środków trwałych. To dla niektórych niepotrzebne zawyżanie kosztów inwestycji, bo używane, rekondycjonowane czy odremontowane środki trwałe są sporo tańsze, a często też posiadają gwarancję dostawcy. Do tego katalog kosztów kwalifikowanych prawie nigdy nie obejmuje wszystkich niezbędnych do realizacji projektu kosztów, które przedsiębiorca będzie musiał ponieść chcąc realizować projekt. Niektóre projekty, w szczególności te z kosztami robót budowlanych, czasem realizowane są systemem gospodarczym lub przez zaangażowanie pracowników inwestora. Projekty dotacyjne ograniczają model zakupów do zakupu towarów i usług od podmiotów zewnętrznych (niepowiązanych z beneficjentem). W szczególnych przypadkach może być to rozwiązanie droższe. Aby jak najlepiej wpisać się w kryteria oceny projektów bardzo często wnioskodawca musi zobowiązać się do wrzucenia w projekt dodatkowych elementów (tj. określona ilość nowych stanowisk pracy, ISO, patenty, technologie OZE czy GreenIT lub usługi doradcze, które niekoniecznie są danej firmie potrzebne, ale pozwalają na zdobycie większej liczby punktów).

Dotacja to też obowiązki: m.in. wyodrębniona ewidencja księgowa projektu, realizacja projektu zgodnie z wymogami umowy o dofinansowanie, w tym stosowanie zasady konkurencyjności, stosowanie różnych trybów zamówień w zależności od zakresu i kwoty zamówienia, kontrole projektu, sprawozdawczość w okresie realizacji projektu (wnioski o płatność), obowiązek utrzymania trwałości projektu (3 lata dla MŚP i 5 lat dla dużych przedsiębiorstw), obowiązek utrzymania wskaźników produktu i rezultatu oraz raportowania ich poziomu w okresie trwałości po zakończeniu realizacji projektu, obowiązek zwrotu dotacji z odsetkami gdy projekt jest realizowany niezgodnie z umową o dofinansowanie i wnioskiem o dofinansowanie.

Dużo tego? No sporo. Dlatego, jak mawiał główny bohater kultowej komedii PRL „Miś” Stanisława Barei: „aby te plusy nie przysłoniły wam minusów”, należy z rozsądkiem podchodzić do tematu dotacji. Jeśli korzyści z jej uzyskania przekroczą koszty i niedogodności związane z obowiązkami, to jak najbardziej warto ubiegać się o wsparcie unijne realizowanych projektów. Aby tak się stało kwota dotacji musi mieć odpowiednią wartość. Dla każdego będzie to inna wartość, bo każdy projekt ma inne koszty, a podobne koszty dla dwóch różnych przedsiębiorców mogą mieć inne znaczenie. Wszystko zależy też od tego czy projekt, nawet bez dotacji, byłby realizowany czy nie. Jeśli odpowiedź jest pozytywna, to nawet przy większych kosztach mniejsza dotacja ma sens.

Dotacje na promocję firmy

Chcąc starać się o dotacje unijne musimy pamiętać, że dotacje są tylko na pewne obszary związane z działalnością gospodarczą, tzn. są głównie na inwestycje (nawet szkolenia są pewnego rodzaju inwestycją). Natomiast promocja czy reklama nie stanowią inwestycji – to koszty bieżące działalności (podobnie jak najem, usługi księgowe czy wynagrodzenia). Oczywiście od każdej reguły jest wyjątek i spokojnie można wskazać przykłady projektów, gdy z dotacji można było sfinansować część ww. bieżących kosztów prowadzenia działalności. Jednak te wyjątki dotyczą raczej wąskiego grona beneficjentów. Poza tym to, co było możliwe w perspektywie 2007-2013, już nie jest aktualnie (2014-2020), a przedsiębiorcy bardzo często odnoszą się do tego, co było. Poza tym zarządzający firmami powinni sobie zdać sprawę, że skończyły się łatwe i proste dotacje, teraz jeśli chcą pozyskać fundusze najczęściej muszą powiązać projekt z B+R i innowacjami. Bez tego naprawdę jest ciężko (konkurencja jest spora, a środków do rozdania niewiele w stosunku do popytu na nie).

Jako element projektu promocja jest dopuszczalna (zwykle do 5 lub 10%), natomiast jest to promocja unijna rezultatów projektu, a nie promocja firmy, co oczywiście przy odrobinie inwencji twórczej i kreatywności można odpowiednio wykorzystać (bo przecież ostatecznie zawsze na takiej reklamie jest nazwa firmy). Tu z pewnością jest pole do popisu dla specjalistów od promocji i reklamy.

Niemniej jednak nie ma działań, których celem jest uzyskanie dofinansowania na promocję firmy (np. adwordsy, SEO, media społecznościowe, reklama banerowa czy artykuły sponsorowane).

Na tego rodzaju wydatki są inne formy finansowania – kredyt obrotowy czy – w ramach funduszy unijnych – preferencyjne pożyczki i gwarancje bankowe (np. dość popularna gwarancja de minimis z BGK).

Dotacje na rozwój działalności międzynarodowej

Są natomiast działania związane z promocją zagraniczną produktów i usług beneficjentów. Z takich działań można sfinansować m.in. wyjazdy na targi, misje gospodarcze i usługi doradcze związane z rozwojem eksportu/wejściem na nowe rynki.

Dziś aby utrzymać przewagę konkurencyjną lub zwiększyć sprzedaż trzeba się rozwijać. Słowo „rozwój” w kontekście przedsiębiorstw jest już tak często nadużywanym pojęciem, że przestało w ogóle cokolwiek znaczyć. Bo przecież praktycznie każda podejmowana inwestycja jest związana z rozwojem lub jej celem jest rozwój. Nikt przecież nie bierze dotacji aby się zwijać. Oby!

Jednym ze sposobów na rozwój firmy jest rozszerzenie rynków zbytu, a więc wejście na nowe rynki zagraniczne. Dla wielu zarządów województw jest to jeden z tematów priorytetowych, a co za tym idzie został uwzględniony w regionalnym programie operacyjnym (RPO) danego województwa w aktualnym rozdaniu (2014-2020).

Jednym z województw, które stawia na zwiększenie eksportu przedsiębiorstw jest Małopolska. W Małopolskim RPO znalazło się poddziałanie oznaczone numerem 3.3.2, w ramach którego małopolskie MŚP (mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa) mogą w 50% sfinansować wydatki związane z wejściem na nowe rynki. Wśród wydatków kwalifikowanych znalazły się m.in. koszty udziału w imprezach targowo-wystawienniczych zorientowanych na rynki zagraniczne, w tym także, oprócz praktycznie wszystkich kosztów związanych z wystawieniem się na targach, kwalifikowane są koszty podróży służbowych max. 4 pracowników (bilety, ubezpieczenie, zakwaterowanie, dieta) oraz usługi doradcze w zakresie organizacji spotkań z potencjalnymi partnerami handlowymi. Zakres usług doradczych jest nawet dużo szerszy i wykracza poza usługi związane z targami. Można w ten sposób dofinansować specjalistyczne usługi doradcze związane z umiędzynarodowieniem działalności gospodarczej świadczone przez zewnętrznych doradców w zakresie:

  • strategii finansowania przedsięwzięć eksportowych,
  • określenia potencjalnych partnerów handlowych, wyszukiwania i doboru partnerów na wybranych rynkach zagranicznych, przygotowania oferty współpracy oraz negocjacji handlowych (w tym także ich przeprowadzenie),
  • opracowanie koncepcji marki czy wizerunku przedsiębiorstwa na wybranych rynkach docelowych (w tym np. doradztwo dotyczące projektowania materiałów promocyjnych i reklamowych, stron internetowych czy aplikacji mobilnych),
  • uzyskania niezbędnych do wprowadzenia produktów bądź usług na rynki zagraniczne dokumentów, tj. certyfikaty, pozwolenia, homologacje, itp.,
  • dostosowania produkcji (produktu i jego właściwości) bądź usług do wymagań docelowego rynku zagranicznego (np. koncepcja marki, jego opakowania, rozmiary produktu, jego opracowanie, minimalne standardy świadczenia usług),
  • usługi w zakresie tłumaczeń związanych z projektem.

Wnioski o dofinansowanie projektów związanych z eksportem małopolscy przedsiębiorcy mogli składać od 30 marca do 16 czerwca br. Nabór był podzielony na 45-dniowe tury. Początkowo miał trwać do stycznia 2017 r. Jednak z uwagi na duże zainteresowanie przewidzianą na konkurs alokację przekroczono sporo wcześniej. Jak się okazało w II turze złożono tylko 59 wniosków (w pierwszej 134). Łączna kwota wnioskowanego dofinansowania w złożonych projektach wynosi 28 067 680,68 zł, co stanowi 270% alokacji przewidzianej w ramach niniejszego konkursu. Aktualnie trwa ocena wniosków. Kolejny nabór będzie prawdopodobnie w 2017 roku.

Chcąc ubiegać się o dofinansowanie z poddziałania 3.3.2 Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego trzeba posiadać strategię lub plan działalności międzynarodowej, który powinien być przygotowany maksymalnie pół roku przed złożeniem wniosku. Dokument ten jest załącznikiem obligatoryjnym do wniosku. Można go przygotować samemu lub zlecić jego przygotowanie firmie doradczej. W takim przypadku można ubiegać się o zwrot 50% kosztów poniesionych na opracowanie dokumentu. Jednak należy pamiętać, aby wykonawca został wybrany zgodnie z zasadą konkurencyjności (adekwatnie do limitów kwotowych narzuconych przez odpowiednie wytyczne, np. do 20 000zł w Małopolsce nie jest wymagana procedura ofertowa) oraz że dofinansowanie będzie stanowić pomoc de minimis. Jest to pewne ograniczenie, ponieważ limit pomocy de minimis wynosi 200 000 EUR w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych (obrachunkowych). Jeśli nie ubiegamy się o refundację kosztów przygotowania planu/strategii działalności międzynarodowej przedsiębiorstwa, wówczas możemy wydatki na targi czy usługi doradcze związane z rozwojem eksportu sfinansować z pomocy innej niż de minimis. Jest to szczególnie istotne dla tych, którzy mają wyczerpany limit pomocy de minimis lub składają jednocześnie inne wnioski w ramach tej pomocy i otrzymanie dotacji z obu działań byłoby niemożliwe z powodu przekroczenia wspomnianego limitu.

Małopolska to nie jedyne województwo, które zauważyło potrzebę rozwoju eksportu. Podobne podejście prezentują m.in. władze województw: mazowieckiego, opolskiego, dolnośląskiego czy wielkopolskiego.

Na Mazowszu konkurs z poddziałania 3.2.2 „Internacjonalizacja przedsiębiorstw” rozpoczął się 30 czerwca i potrwa do końca sierpnia br. Maksymalne dofinansowanie to 400 000 zł (50% kwoty wydatków kwalifikowalnych). Co ciekawe, kwalifikowany jest tu zakup Strategii biznesowej w zakresie umiędzynarodowienia działalności przedsiębiorstwa maksymalnie do 30% kosztów kwalifikowanych ale nie więcej niż 50 000 zł. Kwalifikowane są również wydatki związane z działaniami informacyjno-promocyjnymi wynikającymi z umowy o dofinansowanie, dotyczące promocji środków unijnych do 2% wydatków kwalifikowalnych dla projektów o wartości poniżej 500 000 zł wydatków kwalifikowalnych lub 1% dla projektów o wartości wydatków kwalifikowalnych powyżej 500 000 zł.

Zgodnie z regulaminem konkursu okres kwalifikowania wydatków rozpoczął się 1 stycznia 2016 r., co pozwala na wrzucenie do projektu części kosztów poniesionych nawet ponad pół roku przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Premiowane będą projekty mikro- i małych przedsiębiorców, mających siedzibę na terenie województwa mazowieckiego, które zwiększą o ponad 10% wkład własny w projekcie, a działają w branżach związanych z regionalnymi inteligentnymi specjalizacjami. Dodatkowo punkty otrzymają ci wnioskodawcy, którzy w przeszłości ponosili nakłady na B+R, posiadają doświadczenie w eksporcie lub są członkami klastra, izby gospodarczej czy stowarzyszenia branżowego, deklarują wzrost zatrudnienia o co najmniej 1 etat, oferują kilka produktów eksportowych, a w ramach projektu zdobędą co najmniej 5 nowych kontraktów handlowych.

W województwie dolnośląskim w ramach działania 1.4 „Internacjonalizacja przedsiębiorstw” wnioski o dofinansowanie będzie można składać w IV kwartale br. Natomiast przedsiębiorcy z Opolszczyzny już mieli szansę złożyć wnioski z działania 2.4 Współpraca gospodarcza i promocja w ubiegłym roku. W 2016 roku nie są przewidziane nabory dla tego województwa. Podobnie zresztą w Wielkopolsce nie przewiduje się naboru wniosków związanych z rozwojem eksportu w bieżącym roku.

Tabela 1. Działania inwestycyjne dla przedsiębiorstw MSP w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych 2014-2020
 

Ogłoszenie konkursu

Rozpoczęcie konkursu

Zakończenie konkursu

Internacjonalizacja MŚP
(1.2 PO PW)

I etap

14 marca 2016 r.

– wrzesień 2016 r.

II etap

grudzień 2016 r.

I etap

15 kwietnia 2016 r.

– październik 2016 r.

I etap

20 maja 2016 r.

– listopad 2016 r.

Go to Brand (3.3.3 PO IR)

16 maja 2016 r.

– 10 października 2016 r.

24 czerwca 2016 r.

– 14 listopada 2016 r.

05 sierpnia 2016 r.

– 16 grudnia 2016 r.

Źródło: opracowanie własne.

Dofinansowanie takie można też pozyskać z programów centralnych, tj. Internacjonalizacja MŚP z Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej czy Go to Brand (3.3.3 POIR). Konkursy są przewidziane w harmonogramie naborów na 2016 rok.

Pierwsze działanie ma jednak ograniczenia do województw: podkarpackiego, świętokrzyskiego, lubelskiego, podlaskiego i warmińsko-mazurskiego. Z kolei drugi konkurs ma zawężenia branżowe (sprzęt medyczny, kosmetyki, IT/ITC, jachty i łodzie, meble, polskie specjalności żywnościowe, sektor usług prozdrowotnych).

Internacjonalizacja MŚP z Polski Wschodniej to konkurs dwuetapowy. W pierwszym etapie można otrzymać dofinansowanie na opracowanie nowego modelu biznesowego, a w ramach drugiego etapu – wdrożenie modelu biznesowego, opracowanego wcześniej przez firmę doradczą.

W ramach Go to Brand nie ma potrzeby przygotowywania strategii czy planu działalności międzynarodowej, a maksymalny poziom kosztów kwalifikowanych to 1 mln zł przy poziomie wsparcia nawet 85%1. Przy wyborze pomocy publicznej, która jest innym rodzajem pomocy, maksymalny poziom wsparcia to 50%.

Oba wymienione działania mają w tym roku po dwa rozdania.

W obecnej perspektywie przedsiębiorcy z całej Polski (podobnie zresztą jak w poprzedniej) mają możliwość otrzymania dofinansowania na rozwój eksportu – wejście na nowe rynki zbytu, finansując w ten sposób część wydatków związanych z udziałem w roli wystawcy w targach międzynarodowych, z wyjazdem na misje gospodarcze czy usługami doradczymi dotyczącymi rozwoju eksportu. Jest jednak nieco trudniej niż w latach 2007-2013 w ramach działania 6.1 POIG „Paszport do eksportu”. W niektórych województwach występują ograniczenia branżowe, a w innych, nawet jeśli nie występują takie ograniczenia, kryteria wyboru projektów są dość wymagające. Tu znowu pole do popisu mają elastyczni, kreatywni, dobrze zorganizowani i myślący strategicznie (podejmujący pewne działania z wyprzedzeniem) przedsiębiorcy.

Przypisy / Źródła / Podstawa prawna
  1. – do 60% – dla średniego przedsiębiorstwa;
    – do 75% – dla małego przedsiębiorstwa;
    – do 80% – dla mikroprzedsiębiorstwa z województwa mazowieckiego;
    – do 85% – dla pozostałych mikroprzedsiębiorstw.
Ulubione Drukuj

Zobacz również

Fundusze dla edukacji

fundusze_37.jpg

Osiągnięcie priorytetów określonych w Strategii Europa 2020, które zakładają inteligentny i zrównoważony rozwój, sprzyjający włączeniu społecznemu, zależą w ogromnym stopniu od jakości kapitału ludzkiego. Fundusze przeznaczone na edukację w perspektywie 2014-2020 mają wspierać działania, w których obywatele przez jak najdłuższy okres życia i przy wykorzystaniu różnych metod uzyskują kompetencje i kwalifikacje zgodne z potrzebami społeczno-gospodarczymi.

Czytaj więcej

Realizacja przedsięwzięć w obszarze włączenia społecznego i zwalczania ubóstwa z wykorzystaniem środków EFS i EFRR na lata 2014-2020

DiF_7_11.jpg

Na lata 2014-2020 samorządy województw dostały do dyspozycji kwotę aż 31 mld euro. Stanowi to 40% kwoty przyznanej Polsce w ramach polityki spójności. Podział tej kwoty między poszczególne województwa odbył się po konsultacjach ministerstwa z urzędami marszałkowskimi i opierać się miał na ich potrzebach rozwojowych.

Czytaj więcej

Program Współpracy Interreg V-A Litwa–Polska 2014-2020

DiF_7_15.jpg

15 grudnia 2015 r. Komisja Europejska zatwierdziła Program Interreg Litwa – Polska, stanowiący jeden z czternastu programów Europejskiej Współpracy Terytorialnej oraz jeden z siedmiu programów transgranicznych. Program Litwa – Polska jest kontynuacją Programu Litwa – Polska – Rosja realizowanego w latach 2007-2013.

Czytaj więcej

Numer bieżący

Przejdź do

Partnerzy

Reklama